Orta Doğu’da tırmanan İran-İsrail-ABD savaşı, Giresun ve Karadeniz bölgesindeki fındık üreticisini doğrudan etkiledi. Türkiye’nin azotlu gübre üretiminde temel hammadde olarak kullandığı ürenin büyük bölümünü İran’dan ithal etmesi, savaş nedeniyle yaşanan tedarik krizinin gübre fiyatlarına zam olarak yansımasına neden oldu.
Bölgedeki çatışmalar nedeniyle lojistik hatlarda yaşanan aksamalar ve İranlı üreticilerin ihracatı kısıtlaması, Türkiye’deki bazı gübre fabrikalarının satışlarını geçici olarak durdurmasına yol açtı. Arzın aniden daralmasıyla birlikte piyasada fiyatlar kısa sürede yükselişe geçti.
FİYATLAR KISA SÜREDE İKİYE KATLANDI
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre gübre piyasasında ciddi bir tedarik sıkıntısı yaşanıyor. Serbest piyasada gübre fiyatlarının kısa sürede ikiye katlandığı belirtiliyor.
Güncel fiyatlara göre 25 kilogramlık yazlık gübrenin fabrika çıkış fiyatı yaklaşık 550 lira seviyesinde bulunurken, perakende satış fiyatı 650 ile 750 lira arasında değişiyor. 50 kilogramlık yazlık gübrenin fabrika çıkış fiyatı ise yaklaşık 950 lira olarak kaydedilirken, perakende satış fiyatı 1100 ile 1250 lira seviyesine kadar yükseldi.
Uzmanlar, Orta Doğu’daki gerilimin daha da artması durumunda gübre fiyatlarında yeni artışların yaşanabileceğini ve özellikle sıvı gübre piyasasında da benzer bir yükselişin kapıda olduğunu ifade ediyor.
DEVLETTEN GÜMRÜK VERGİSİ HAMLESİ
Yaşanan fiyat artışları üzerine Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı harekete geçti. Resmî Gazete’de yayımlanan kararla birlikte Türkiye’nin yıllık yaklaşık 2,5 milyon tonluk üre ihtiyacının karşılandığı Rusya, Umman, İran ve Mısır’dan yapılacak ithalatta gümrük vergileri sıfırlandı.
Bu adımın piyasadaki arzın artırılması, fiyatların dengelenmesi ve olası stokçuluk girişimlerinin önüne geçilmesi amacıyla atıldığı belirtildi. Uzmanlar, kararın özellikle Karadeniz’de fındık üretiminin yoğun olduğu illerde üreticinin maliyet yükünü azaltmayı hedeflediğini ifade ediyor.

