Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’nin stratejik tarım ürünü fındıkta, kahverengi kokarca zararı ve iklim değişikliğinin etkisiyle üretimde ciddi bir gerileme yaşanıyor. Trabzon Ticaret Borsası (TTB) Başkanı Eyyüp Ergan, fındık üretiminin her geçen yıl düştüğünü belirterek, dekar başına verimin dünya ortalamasının çok altında kaldığını vurguladı. Trabzon’da 65 bin hektarlık alanda fındık verimi dekarda 60 kilogramın dahi altına düşerken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bu yılki tahmini rekolte verilerine göre Trabzon’un üretimi 35 bin ton olarak öngörülüyor. Bu düşüşte kahverengi kokarca ve iklim değişikliği önemli etkenler olarak gösteriliyor.
KAHVERENGİ KOKARCA TEHDİDİ BÜYÜYOR
Trabzon Liselerinden Yetişenler Kültür ve Dayanışma Derneği-Vakfı tarafından düzenlenen ‘Fındıkta Zararlılar ve Kahverengi Kokarca Tehlikesi’ konulu konferansta konuşan TTB Başkanı Eyyüp Ergan, kahverengi kokarcanın sadece Türkiye’de değil, dünya genelinde tarıma ciddi zarar verdiğini ifade etti. Ergan, bu zararlının fındık dışında birçok ürüne de etki ettiğini ve iklim değişikliği, don olayları ve yüksek sıcaklıklarla birlikte fındıktaki etkisinin bu yıl daha net hissedildiğini belirtti. Eyyüp Ergan, bu istilacı türle mücadelenin ‘topyekûn’ yapılması gerektiğini vurgulayarak, ‘Her şeyi devletten beklememek lazım’ çağrısında bulundu. KTÜ Fen Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Demir ise kahverengi kokarcanın hızlı üreyen, agresif ve istilacı bir tür olduğunu, Karadeniz Bölgesi’nin iklim koşulları ve tarımsal ürün çeşitliliğinin bu zararlı için son derece uygun bir ortam sunduğunu ekledi.
FINDIKTA ZARAR ORANLARI ALARM VERİYOR
Prof. Dr. İsmail Demir’in paylaştığı verilere göre, kahverengi kokarcanın fındıkta yol açtığı zarar oranları her geçen yıl artıyor. 2019’da yüzde 13 olan bu oran, 2020’de yüzde 16’ya, 2022’de yüzde 30’a yükseldi. 2024 yılında ise zararın yüzde 50’den fazla olduğu ve bu oranın daha da artmasının beklendiği açıklandı. Bu durum, fındık üreticileri için büyük bir tehdit oluşturuyor.
BİYOLOJİK MÜCADELE UMUDU
Prof. Dr. İsmail Demir, kahverengi kokarca ile mücadelede umut veren bilimsel çalışmalara da değindi. Ülkemizden izole edilen böcek öldürücü çeşitli mantarların laboratuvar koşullarında kahverengi kokarca üzerinde etkili olduğunun tespit edildiğini belirten Demir, bundan sonraki çalışmaların bu etkili mantardan biyolojik mücadele ürünü geliştirilerek, ürünün zararlı üzerindeki alan denemelerinin yapılmasıyla devam edeceğini bildirdi. Bu çalışmalar, fındık üretimi için sürdürülebilir bir çözüm potansiyeli taşıyor.