Nöbetçi Eczaneler
Orta Doğu’da büyüyen gerilim, küresel enerji piyasalarında yeni bir baskı dalgası oluşturdu. Reuters’ın aktardığına göre Brent petrol, cuma gününü varil başına 112,19 dolardan kapatarak Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Türkiye’de ise bu yükselişin pompa fiyatlarına etkisi hızlandı ve akaryakıt zammı beklentisi bir kez daha güç kazandı.
21 Mart Cumartesi günü itibarıyla İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatı 62,00 TL, motorinin litre fiyatı ise 71,10 TL seviyesinde bulunuyor. Ancak piyasa kaynaklarına göre pazartesiyi salıya bağlayan gece motorinde yaklaşık 6 liralık yeni bir zam daha gündemde. Bu artışın gerçekleşmesi halinde batı illerinde motorin fiyatının 77-78 lira bandına, doğu illerinde ise 80 lira sınırına yaklaşması bekleniyor.
AKARYAKIT ZAMMI NEDEN BU KADAR SERTLEŞTİ
Fiyat artışının temel nedeni yalnızca savaş gerilimi değil. Petrol arzına ilişkin kaygılar, Hürmüz Boğazı’ndaki aksama riski ve bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırılar, küresel piyasalarda arz endişesini büyütürken petrol fiyatlarını yukarı taşıdı. Bu tablo, Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkelerde akaryakıt zammının çok daha hızlı hissedilmesine yol açıyor.
EŞEL MOBİL SINIRINA DAYANDI, MOTORİN ZAMMI DOĞRUDAN POMPAYA YANSIYOR
Mart başında devreye alınan eşel mobil uygulaması, akaryakıta gelecek zamların yüzde 75’inin ÖTV’den karşılanmasını öngörüyordu. Ancak motorin tarafında vergi alanı büyük ölçüde eridi. Nitekim son artışta 5 lira 76 kuruşluk zammın yalnızca 58 kuruşu ÖTV’den karşılanabildi, 5 lira 18 kuruşluk bölüm ise doğrudan pompaya yansıdı. Böylece motorinde tek seferde görülen en yüksek artışlardan biri kayda geçti.
MOTORİN ZAMMI SONRASI 80 TL EŞİĞİ KONUŞULUYOR
Sektör kaynaklarının işaret ettiği yeni artış gerçekleşirse, motorin ile benzin arasındaki makas daha da açılacak. Dünya ve Ekonomim’de yer alan piyasa değerlendirmelerine göre yeni zam sonrası motorin-benzin farkının 15 liraya kadar yükselmesi bekleniyor. Bu tablo, başta taşımacılık, lojistik, tarım ve şehir içi hizmetler olmak üzere pek çok alanda yeni maliyet baskısı anlamına geliyor.
Giresun gibi nakliye, tarımsal sevkiyat ve şehirlerarası taşımacılığın günlük yaşamla doğrudan bağlantılı olduğu kentlerde akaryakıt zammı yalnızca sürücünün deposunu değil, pazardaki fiyatı, servis ücretini ve ürün taşıma maliyetini de etkiliyor. Bu nedenle pompadaki her yeni artış, kısa süre içinde şehir ekonomisinin farklı halkalarına yayılabilecek bir maliyet dalgası oluşturuyor.
Uzmanların ve sektör temsilcilerinin ortak kaygısı, petrol fiyatlarında jeopolitik risklerin kısa sürede ortadan kalkmaması halinde zam baskısının birkaç günle sınırlı kalmayabileceği yönünde. Gözler şimdi hem uluslararası cephedeki gelişmelerde hem de 24 Mart Salı günü itibarıyla pompaya yansıyıp yansımayacak yeni fiyat tarifesinde.
