Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Gazeteler Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Hayvanlarda ADEK Vitamini Eksikliği Nasıl Anlaşılır?

Hayvanların sağlıklı büyümesi, döl verimi ve hastalıklara karşı direnci büyük

Hayvanların sağlıklı büyümesi, döl verimi ve hastalıklara karşı direnci büyük ölçüde yağda çözünen vitaminlere bağlıdır. A, D, E ve K vitaminlerinden oluşan ADEK vitaminleri eksik olduğunda belirtiler çoğu zaman yavaş gelişir. Fark edildiğinde ise verim kaybı ve sağlık sorunları ortaya çıkmış olabilir. Bu yazıda her bir vitaminin eksikliğinin nasıl anlaşılacağını ve nasıl önlenebileceğini sorular üzerinden ele aldık.

ADEK Vitaminleri Nedir ve Neden Önemlidir?

Bu vitaminler yağda çözünür ve vücutta başta karaciğer olmak üzere yağ dokusunda depolanır. Görme, kemik gelişimi, bağışıklık, üreme ve kan pıhtılaşması gibi hayati süreçlerde görev alırlar. Hayvanlar bu vitaminlerin büyük bölümünü yeterince üretemez. Bu nedenle ihtiyaçlarını yem ve takviyelerle karşılamaları gerekir. Depolanabildikleri için eksiklik genellikle yavaş ilerler. Belirtiler ancak depolar tükendiğinde belirginleşir.

A Vitamini Eksikliği Hangi Belirtilerle Ortaya Çıkar?

  • Gece körlüğü, gözlerde akıntı ve kuruluk
  • Mat, kaba ve dökülen tüy veya kıllar
  • Büyümede gerileme ve iştahsızlık
  • Solunum ve sindirim yolu enfeksiyonlarına yatkınlık, yavrularda ishal
  • Döl tutmama, yavru atma, zayıf doğan yavrular ve son (plasenta) atılamaması
  • Kanatlılarda yumurta veriminde düşüş

Uzun süre bekletilmiş kuru ot ve kalitesiz kaba yemle beslenen hayvanlarda risk daha yüksektir. Çünkü A vitamininin öncüsü olan karoten, depolama sırasında hızla kaybolur.

D Vitamini Eksikliği Nasıl Fark Edilir?

D vitamini, kalsiyum ve fosforun emilimi ve kemiklerde kullanılması için gereklidir. Eksikliğinde şu belirtiler görülür:

  • Genç hayvanlarda raşitizm: eğri bacaklar, şişkin eklemler, topallık
  • Yetişkinlerde kemik yumuşaması ve kırılma eğilimi
  • Kanatlılarda ince ve yumuşak kabuklu yumurtalar
  • Büyümede yavaşlama

Kapalı alanda, güneş ışığı almadan yetiştirilen hayvanlar D vitamini eksikliğine daha açıktır.

E Vitamini Eksikliğinin Belirtileri Nelerdir?

E vitamini güçlü bir antioksidandır ve selenyumla birlikte çalışır. Bu nedenle eksiklik belirtileri çoğu zaman selenyum eksikliğiyle birlikte görülür:

  • Kuzu ve buzağılarda beyaz kas hastalığı: kas zayıflığı, sendeleme, ayakta duramama
  • Civcivlerde denge kaybı ve sinirsel belirtiler
  • Sağmal hayvanlarda son atılamaması ve mastitis sıklığında artış
  • Bağışıklığın zayıflaması ve döl veriminde düşüş

K Vitamini Eksikliği Neden Olur ve Nasıl Anlaşılır?

K vitamini kanın pıhtılaşması için gereklidir. Geviş getiren hayvanların rumenindeki mikroorganizmalar bu vitamini üretebilir. Bu nedenle eksiklik en çok kanatlılarda görülür. Belirtileri şunlardır:

  • Deri altında ve kaslarda kanamalar
  • Küçük yaralarda bile durmayan kanamalar
  • Kansızlık ve halsizlik

Küflü yemler, bazı ilaçlar ve sindirim sistemi hastalıkları da K vitamini eksikliğini tetikleyebilir.

Hangi Durumlar Eksiklik Riskini Artırır?

  • Kurak dönemlerde yeşil yem eksikliği ve uzun süre depolanmış kaba yemler
  • Güneş ışığı almayan kapalı barınaklar
  • Gebelik, laktasyon ve hızlı büyüme gibi ihtiyacın arttığı dönemler
  • Sıcak stresi, nakil ve hastalıklar
  • Yağ sindirimini bozan karaciğer ve bağırsak sorunları
  • Yemlerde mikotoksin varlığı

ADEK Vitaminleri Ne Zaman ve Nasıl Takviye Edilmelidir?

Riskli dönemlerde ve eksiklik şüphesi olduğunda takviye yapılması önerilir. Özellikle doğum öncesi ve sonrası, yavru büyütme dönemi ve kış ayları kritik zamanlardır. Takviye, rasyona eklenen doğru formüle edilmiş bir yem katkı maddesi ile ya da içme suyu yoluyla verilebilir. Suda çözünebilen formlarda hazırlanan ADEK vitaminleri, sürünün tamamına hızlı ve eşit dağılım sağlar.

A ve D vitaminlerinin aşırı dozu da zehirlenmeye yol açabilir. Bu nedenle üreticinin önerdiği dozlara uyun ve gerekirse veteriner hekime danışın.

Doğru Yem Katkı Maddesi Nasıl Seçilir?

Seçim yaparken şu sorulara yanıt arayın:

  • İçerdiği vitaminlerin miktarı ve birbirine oranı açıkça belirtilmiş mi?
  • Hayvan türüne ve verim dönemine uygun mu?
  • Suda iyi çözünüyor ve çökelti bırakmıyor mu?
  • Vitaminlerin bozulmasını önleyen stabil bir formüle sahip mi?
  • Üretici ruhsatlı ve güvenilir mi?