Samsun’un Çarşamba ilçesinde bulunan 1206 yılında inşa edilen Göğceli Camii, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne aday gösterilmesi hedefiyle restorasyon çalışmaları kapsamında yeniden ayağa kaldırılıyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün başlattığı proje kapsamında caminin tarihi dokusu koruma altına alınarak özgün haliyle restore edileceği belirtildi.
Çivisiz Mimariyle Asırlara Meydan Okuyor
Çarşamba ilçesinin Hasbahçe Mahallesi’ndeki Göğceli Mezarlığı içerisinde yer alan tarihi yapı, ahşap yığma tekniğiyle inşa edildiği ve yapımında çivi kullanılmadığı için ‘Çivisiz Cami’ olarak biliniyor. Caminin inşa tarihinin 1206 yılı, önündeki revağın ise 1335 yılında eklendiği tespit edilmiştir.
Anadolu ahşap mimarisinin dikkat çekici örnekleri arasında yer alan cami, 16 Mayıs 1986 tarihinde birinci derece korunması gerekli kültür varlığı olarak tescillenmiştir. Restorasyon çalışmaları kapsamında caminin olumsuz hava koşullarından etkilenmemesi için geçici koruyucu çelik çatı oluşturuldu ve yapı çevresi koruma altına alınmıştır.
Göğceli Camii restorasyonunda taşıyıcı ahşap elemanların sağlamlaştırılması, temel kirişlemelerinin yenilenmesi ve döşemelerin özgün malzemeye uygun hale getirilmesi planlanıyor. Mevcut kiremit çatı örtüsü kaldırılarak yerine geleneksel ahşap çatı malzemesi olan hartama uygulanacak. Ayrıca ahşap tavan ve sütunlardaki kalem işi süslemelerde bakım ve konservasyon çalışmaları gerçekleştirilecek.
Çalışmalar kapsamında yapının iç ve dış bölümlerinde kurulan iskeleler aracılığıyla özgün yapı elemanlarının korunması sağlanıyor. Göğceli Camii, deprem dayanıklılığıyla dikkat çekiyor. Yapıda kullanılan ahşap yığma tekniği ve deprem takozu sistemi sayesinde tarihi caminin bölgedeki çok sayıda depremi hasarsız atlatarak günümüze ulaştığı belirtiliyor. Kuzey-güney yönünde 14 metre, doğu-batı yönünde ise 13 metre uzunluğunda tek parça ahşap kalasların kullanıldığı yapı, geleneksel mühendislik anlayışının dikkat çekici örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Samsun Vakıflar Bölge Müdürü Hüseyin Uysal, çalışmaların tarihi yapının özgün mimarisine uygun biçimde yürütüldüğünü belirtti. Uysal, restorasyon kapsamında çatı örtüsünün geleneksel hartama malzemesiyle değiştirileceğini, ahşap tavan ve duvarların yenileneceğini, taşıyıcı sistemlerin sağlamlaştırılacağını ve döşemelerin yenileneceğini ifade etti.
Giresun’da tarihi bir caminin restorasyon çalışmaları tamamlandı. UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne teklif edilmesi hedefleniyor.

