Trabzon Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Yardımcısı Yavuz Selim Çakıroğlu, 2026 çay sezonunu değerlendirerek sektörün sürdürülebilirliği için üretici, sanayici ve tüketici arasındaki dengenin gözetilmesi gerektiğini vurguladı. Çayın Doğu Karadeniz için önemli bir geçim kaynağı olduğuna işaret eden Çakıroğlu, sezon değerlendirmesinde yalnızca yaş çay üretimi ve alım fiyatının değil; üretim maliyetleri, hasat süreci, işleme kapasitesi, kuru çay stokları ve finansman koşullarının da birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.
“Çay üretiminin sürdürülebilmesi için üreticinin emeğinin karşılığını alması, bahçelerin bakımının yapılması ve verimliliğin artırılması gerekiyor” diyen Yavuz Selim Çakıroğlu, makine ile yapılan hasadın yaygınlaşmasının çay sektöründe yeni bir üretim düzenini beraberinde getirdiğini söyledi. Çakıroğlu, hasadın kısa sürede yoğunlaşmasının fabrikaların alım ve işleme kapasitelerini zorlayabildiğine dikkat çekip, makineli hasadın üreticiye sağladığı kolaylığa da değinerek şu değerlendirmede bulundu:
“Burada önemli olan, hasadı hızlandırırken yaprak kalitesinden de ödün vermemektir. Ama bu noktada kalitenin tam olarak sağlanabildiğini söylemek güçtür. Amaç sadece daha fazla yaş çay toplamak değil, kaliteli yaprak toplayıp bunu da kaliteli bir kuru çay haline getirmek olmalıdır.”
ÇAY PİYASASI
Kuru çay piyasasının geleceğini belirleyen faktörler arasında üretim maliyetlerinin yer aldığını belirten Çakıroğlu, enerji, işçilik, ambalaj, nakliye ve finansman giderlerinin sektör üzerindeki baskısına değindi. Özel sektörün finansmana erişim ve stok yönetimi konusundaki zorlukların çözülmesinin önemine vurgu yapan Çakıroğlu, yaş çay alımı ile başlayan süreçlerin kuru çayın pazarlanmasıyla tamamlanması gerektiğini savundu. Bu bağlamda üretim, alım ve satış süreçlerinin birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini, sektörün sağlıklı işleyebilmesi için yaş çay ve kuru çay piyasasında dengeli ve sürdürülebilir bir yapı oluşturulması gerektiğini ifade etti.
KALİTE VE MARKALAŞMA
Türk çayının geleceğinde kalite ve katma değerin kritik rol oynayacağını belirten Çakıroğlu, bahçeden pazarlamaya kadar her aşamada kalite odaklı bir üretim tarzının benimsenmesi gerektiğini vurguladı. Üretim miktarını artırmakla birlikte ürünün kalitesini ve değerini yükseltmek için bahçe bakımından hasat yöntemlerine, işleme süreçlerinden ambalaj ve markalaşmaya kadar her aşamada kaliteyi esas alan bir yaklaşım izlenmesi gerektiğini söyledi. Türk çayının iç pazardaki konumunu güçlendirmek ve ihracatta daha fazla katma değer sağlamak için ürün çeşitliliğini geliştirmenin ve yeni pazarlara açılmanın önemine dikkat çekti.
ORTAK HAREKET
Çay sektöründeki sorunların çözümü için tüm paydaşların ortak hareket etmesi gerektiğini belirten Çakıroğlu, üreticiden sanayiciye, kamu kurumlarından meslek kuruluşlarına kadar herkesin sorumluluk üstlenmesi gerektiğine işaret etti.
Üretim maliyetlerinin dikkate alındığı, özel sektörün finansman sorunlarına çözüm üretildiği ve kaliteyi teşvik eden uygulamaların yaygınlaştırıldığı bir çay politikası oluşturulmasının önemine değinen Çakıroğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Çayda günü kurtaran çözümler yerine uzun vadeli politikalar izlenmelidir. Üreticinin emeğinin karşılığını aldığı, sanayicinin üretimini sürdürebildiği ve tüketicinin de kaliteli çaya makul fiyatlarla ulaşabildiği bir piyasa yapısı oluşturmalıyız. Çayın geleceği yaş çay bahçesinde başlar, kuru çayın tüketiciye ulaşmasıyla tamamlanır. Bu zincirin her halkasını güçlü tutmanın yolu ortak akıl ve iş birliğinden geçiyor.”

