Nöbetçi Eczaneler
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik”, 4 Nisan 2026 tarihli ve 33214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Yönetmelikle birlikte tarım arazilerinin sınıflandırılması, korunması, zorunlu hallerde tarım dışı kullanımına izin verilmesi ve toprak koruma süreçleri baştan sona yeniden düzenlendi. Aynı düzenlemeyle 9 Aralık 2017 tarihli önceki yönetmelik de yürürlükten kaldırıldı.
TARIM ARAZİLERİNDE İZİN SÜRECİ YENİDEN TANIMLANDI
Yeni yönetmelik, tarım arazilerinde yapılacak tarımsal ve tarım dışı kullanım başvurularında daha sıkı bir izin mekanizması kurdu. Başvuruların önemli bölümünde Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi üzerinden işlem yürütülmesi öngörülürken, alternatif alan bulunmaması, kamu yararı ve arazi bütünlüğünün korunması gibi ölçütler daha belirgin hale getirildi. Özellikle büyük ova koruma alanlarında tarım dışı kullanım taleplerine çok daha sınırlı yaklaşılacağı vurgulandı.
BAĞ EVİ VE BUNGALOV İÇİN SERBESTLİK DEĞİL İZİN DÖNEMİ
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri bağ evi ve benzeri yapılar oldu. Yönetmelikte bağ evi, tarımsal amaçlı yapı kapsamında tanımlanırken bu tür yapıların doğal yapıyı bozmayacak şekilde ve tarımsal faaliyet ihtiyacına bağlı olarak değerlendirilmesi şartı getirildi. Bu nedenle yeni metin, bağ evlerini tamamen yasaklamaktan çok, izinsiz ve amaç dışı kullanımın önünü kapatan daha sıkı bir izin ve denetim sistemi kuruyor.
Tarım arazilerinde izinsiz kullanım tespit edildiğinde önce idari para cezası uygulanacak. Tebliğden itibaren bir ay içinde gerekli izin başvurusu yapılmazsa ya da başvuru uygun bulunmazsa, izinsiz yapıların yıkılması ve arazinin yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilmesi için iki ay süre verilecek. Yıkım kararına rağmen işlem yapılmaması halinde ise Bakanlık doğrudan devreye girerek yıkımı gerçekleştirebilecek ve masrafları ilgili idareden yüzde 100 fazlasıyla tahsil edebilecek.
TARIM ARAZİLERİNDE GES YATIRIMLARINA DA SINIR GELDİ
Yönetmelik yalnızca yapılaşmayı değil, enerji yatırımlarını da yakından ilgilendiriyor. Buna göre Güneş Enerjisi Santrali kurulacak alanın “kuru marjinal tarım arazisi” niteliğinde olması zorunlu hale geldi. Bu sınıf dışında kalan tarım arazilerindeki GES talepleri kurul gündemine alınmayacak. Tarımsal amaçlı yapının müştemilatı olan çatı GES ve sulama amaçlı GES başvuruları ise ayrı değerlendirme süreçlerine tabi tutulacak.
TOPRAK KORUMA KURULLARI DENETİMDE DAHA ETKİN OLACAK
Yeni düzenleme, illerde faaliyet gösterecek Toprak Koruma Kurullarının rolünü de güçlendirdi. Vali başkanlığında oluşturulan bu kurullar, tarım arazilerinin korunması, kullanım taleplerinin incelenmesi ve arazilerin verimli kullanımına ilişkin süreçlerde daha aktif görev üstlenecek. Böylece hem arazi taleplerinin denetimi artacak hem de amaç dışı kullanımın önüne geçilmesi hedeflenecek.
Tarım arazilerine ilişkin bu yeni dönem, özellikle son yıllarda kırsalda yaygınlaşan kontrolsüz bungalov, hobi bahçesi ve ikinci konut eğilimini doğrudan etkileyecek görünüyor. Giresun gibi hem tarımsal üretimin hem de kırsal yerleşimin iç içe geçtiği illerde, uygulamanın sahadaki yansımaları yakından izlenecek. Önümüzdeki süreçte il müdürlükleri ve yerel idarelerin denetim performansı, yönetmeliğin kağıt üzerinde kalıp kalmayacağını belirleyen en kritik unsur olacak.
