Nöbetçi Eczaneler
45 yaş üzerindeki bireylerde daha sık görülmeye başlayan kolon kanseri, erken evrede kolonoskopi ile tespit edildiğinde 5 yıllık sağ kalım oranı yüzde 90’ın üzerine çıkabiliyor. Uzmanlar, belirti beklemeden tarama yaptırmanın hayati önem taşıdığını vurguluyor.
KOLON KANSERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE İLK SIRALARDA
Memorial Şişli Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Prof. Dr. Erdem Akbal, 1-31 Mart Kolon Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, kolon kanserinin hem erkeklerde hem kadınlarda en sık görülen üçüncü kanser türü olduğunu belirtti.
Kolorektal kanserlerin büyük bölümünün adenomatöz poliplerden geliştiğini ifade eden Akbal, “Adenom-karsinom sekansı olarak adlandırılan süreç genellikle 5–10 yıl sürer. Bu süre, tarama programlarıyla erken tanı ve hatta kanser öncesi dönemde müdahale şansı sunar” dedi.
TARAMA YAŞI 45’E DÜŞÜRÜLDÜ
Son yıllarda kolon kanserinin daha genç yaş gruplarında da görülmeye başlaması nedeniyle birçok uluslararası kılavuzda tarama yaşı 50’den 45’e indirildi.
Ortalama risk grubundaki bireylerin 45 yaşından itibaren düzenli tarama programlarına katılması öneriliyor. Bu yaklaşım, erken başlangıçlı vakalardaki artışa karşı koruyucu bir strateji olarak değerlendiriliyor.
RİSK FAKTÖRLERİ NELER?
Kolorektal kanser gelişiminde genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynuyor. Başlıca risk faktörleri şöyle sıralanıyor:
45 yaş ve üzeri olmak
Ailede kolorektal kanser öyküsü
Obezite ve metabolik sendrom
Hareketsiz yaşam
Liften fakir, kırmızı ve işlenmiş et ağırlıklı beslenme
Sigara ve aşırı alkol tüketimi
İnflamatuvar bağırsak hastalıkları
Ailesinde birden fazla kalın bağırsak kanseri öyküsü bulunan bireylerde risk belirgin şekilde artıyor.
BELİRTİ VERMEDEN İLERLEYEBİLİYOR
Kolorektal kanserler erken evrede çoğu zaman belirti vermiyor. Şikayetler genellikle hastalık ilerlediğinde ortaya çıkıyor. İleri evrede görülebilecek belirtiler şunlar:
Dışkılama alışkanlığında değişiklik
Rektal kanama
Demir eksikliği anemisi
Karın ağrısı
Açıklanamayan kilo kaybı
Uzmanlar, semptom beklemeden tarama yaptırmanın önemine dikkat çekiyor.
KOLONOSKOPİ ALTIN STANDART
Kolonoskopi, hem tanı hem de tedavi imkanı sunan altın standart yöntem olarak kabul ediliyor. İşlem sırasında poliplerin çıkarılabilmesi, kolon kanserinin önlenmesinde en önemli avantajlardan biri.
Normal sonuçlanan bir kolonoskopi sonrasında ortalama riskli bireylerde genellikle 10 yıl sonra tekrar öneriliyor. Ancak bu süre, kişisel risk faktörlerine göre değişebiliyor.
ERKEN TANI SAĞ KALIMI YÜZDE 90’A ÇIKARIYOR
Erken evrede saptanan kolon kanserlerinde 5 yıllık sağ kalım oranı yüzde 90’ın üzerindeyken, ileri evrede bu oran yüzde 15’e kadar düşebiliyor.
Prof. Dr. Erdem Akbal, “Ailesinde kanser öyküsü olan bireyler hiçbir belirti beklemeden kolonoskopi yaptırmalı, 45 yaşını dolduran herkes tarama programına katılmalıdır” diyerek erken teşhisin hayat kurtardığını vurguladı.
