Online geçirdiğimiz süre her geçen gün artıyor. İnternete erişim sağlamak günümüzde çok kolay. Okulda, işte, evde veya seyahat ederken rahatlıkla online olabiliyoruz. Bu sebepten dolayı siber zorbalığa maruz kalan bir kişi zorbalığı yedi yirmidört deneyimleyebilir ve ciddi ruhsal sorunlarla başa çıkmak zorunda kalabilir. Siber zorbalık farklı şekillerde gerçekleşebilir ve her mağdurun deneyimi farklı olabilir.
Siber zorbalık, bir kişiyi tehdit etme, kırma, taciz etme veya zarar verme amacıyla dijital teknolojilerin kullanımıdır.
Siber Zorbalık Örnekleri
Siber zorbalığa Facebook, Instagram, Twitter gibi sosyal medya platformlarında, forumlarda, oyun platformlarında rastlanabilir. Siber zorbalık kısa mesaj (SMS), arama veya anlık mesajlaşma platformları üzerinden de gerçekleşebilir. ExpressVPN’in sosyal medyada siber zorbalığı engelleme rehberini inceleyebilirsiniz.
Siber zorbalık örneklerini aşağıdan inceleyebilirsiniz:
- Birinden devamlı nahoş mesajlar almak
- Sosyal medya gönderilerinize hakkınızda kırıcı yorumlar yapılması
- Online grup sohbetlerinden dışlanmak
- İzniniz dışında özel konuşmalarınızın, fotoğraf veya videolarınızın paylaşılması
- Mesaj uygulaması üzerinden saldırgan mesaj, fotoğraf veya videolar almak ve tehdit edilmek
- Hakkınızda yanlış bilgilerin bir websitede, sosyal medya platformunda veya mesajlaşma uygulamasında yayılması
- Oyun platformlarında sesli iletişim veya sohbette saldırgan mesajlar almak
- Adınıza sahte sosyal medya profillerinin açılması
- Hesabınızın çalınması ve sizin ağzınızdan özel bilgilerin ifşası
- Anonim veya gerçek bir profil tarafından siber stalka maruz kalmak
Siber Zorbalık Belirtileri
Siber zorbalığa uğrayan kişilerde ne gibi belirtiler gözlemlenebilir?
1. Sosyal Kaçınma
Bir kişi siber zorbalığı deneyimlerken yüz yüze olan etkinliklerden kaçınmaya başlar. Bunun sebebi siber zorbalığın kişide kaygı bozukluğu ve özgüven düşüklüğüne sebep olmasıdır.
2. Telefon veya Bilgisayar Kullanımında Değişim
Siber zorbalık mağdurlarının telefon veya bilgisayar kullanımında ani bir artış veya azalış görülebilir. Örneğin, siber zorbalığa uğrayan bir çocuk, telefon veya bilgisayar aktivitelerini gizlemeye çalışabilir. Bilgisayar veya telefonunda çok uzun süre vakit geçirmeye veya bu cihazları hiç kullanmamaya başlayabilir.
3. Fiziksel ve Ruhsal Sorunlar
Siber zorbalığa uğrayan bir kişide uyku problemleri ve yeme bozuklukları görülebilir. Kişi depresyona girebilir. Eskiden katıldığı sosyal aktivitelere katılmamak için hasta olduğunu iddia edebilir. Özellikle çocuklarda içine kapanma, sessizlik, üzüntü, kaygı bozukluğu ve stres görülebilir.
Siber Zorbalığa Maruz Kalındığında Ne Yapılmalı?
- Tepki göstermeyin. Siber zorbalara tepki verdiğinizde onları daha da cesaretlendirebilirsiniz. Sizi kışkırtmaya çalışan siber zorbalara cevap vermekten kaçının. Siber zorbalığa zorbalık ile karşılık vermeyin.
- Kanıt toplayın. Taciz veya tehdit söz konusu olduğunda, zorbalığın ekran görüntülerini alın ve kanıt olarak saklayın. Daha sonra siber zorbayı engelleyin.
- Şikayet edin. Siber zorbalık, sosyal medya platformları ve oyun platformları gibi mecraların kullanım şart ve koşulları ihlal eder. Platforma ekran görüntülerini göndererek zorbayı şikayet edin. Tehdit ediliyor veya özel bilgileriniz paylaşılıyorsa kanıtlarınızla polisten yardım isteyin. Tehdit, özel bilgilerin ifşası gibi eylemler Türk Ceza Kanununa göre suçtur.
- Yardım isteyin. Siber zorbalığa uğrayan kişiler zorba tarafından manipüle edildikleri için yalnız olduklarını düşünmeye eğilimlidirler. Siber zorbanın sözlerine inanmayın ve özgüveninizi zedelemesine izin vermeyin. Yalnız olmadığınızı unutmayın. Ebeveynlerinizden, öğretmenlerinizden, arkadaşlarınızdan veya polisten yardım istemekten çekinmeyin.
Siber zorbalığa maruz kalmamak için sosyal medyada kişisel bilgilerinizi, özel konuşmalarınızı, fotoğraf ve videolarınızı paylaşmaktan kaçının. Hesap parolalarınızı arkadaşlarınız ile paylaşmayın. Paylaşımlarınızı belirlediğiniz kişiler ile kısıtlayın ve herkese açık kişisel paylaşımlar yapmaktan kaçının. Facebook, Instagram ve Tiktok gibi platformlarda kişisel paylaşımlarınızı sadece arkadaşlarınıza özel veya arkadaşlarınız arasından seçeceğiniz özel bir kitle için yapabilirsiniz.