Nisan ayında etkili olan zirai don, kahverengi kokarca saldırısı ve külleme hastalığı, rekolteyi önemli ölçüde azalttı. Karan’a göre bu şartlar altında TMO devreye girmezse üreticinin emeği korunamaz.
TMO’NUN ROLÜ VE SİGORTA İŞLEVİ
Zirai don hasarının özellikle 500 rakım üzerindeki bahçelerde çerezlik fındığı bile yok ettiğini hatırlatan Karan, rekoltenin ülke ve bölge genelinde %20–50 oranında düşebileceğini belirtti. Üretici, artan girdi maliyetleri ve düşük verim koşullarında ürününü satarken mağduriyet yaşıyor. Karan, “TMO piyasada olmak zorunda; çünkü artık sektörün sigortası o” dedi. Hasat öncesi alım kampanyası ve taban fiyat açıklamaları, üreticinin yüzünü güldürecek temel adımlar arasında gösteriliyor.
TMO TABAN FİYATI BELİRLENMELİ
Karan’a göre TMO’nun belirleyeceği taban fiyat, zirai don zararı ve yükselen maliyetler göz önüne alınarak açıklanmalı. Bu sayede serbest piyasa fiyatlarını koruyarak arz-talep dengesini sağlayacak bir referans oluşturulacak. “Fındık taban fiyatı duyurulmadıkça, üretici iki ayaklı kokarca ve fındık farelerinin insafına bırakılır” uyarısı, TMO’nun acil müdahale gerekliliğini özetliyor.
TMO VE ÇOTANAK SAYIMI
2025 yılının net rekoltesi, önümüzdeki günlerde yapılacak çotanak sayımıyla kesinlik kazanacak. Karan, çotanak sayımı sonuçlarının ardından TMO’nun fiyat politikasını hızlıca devreye almasının hayati olduğunu belirtti. Sayım öncesi belirsizlik, üreticinin satış stratejisini zayıflatıyor ve piyasa güvenini azaltıyor.
ÜRETİCİ BEKLENTİLERİ VE YÖNETİCİLERİN ÇAĞRISI
Karan, Giresunlu üreticinin “geriye kalan ürünün en azından para etmesi” beklentisiyle TMO’dan taban fiyat ve alım kampanyası açıklaması beklediğini dile getirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya hitaben:
“Fındık üreticisini iki ayaklı kokarca ve fındık farelerinin insafına bırakmayın!” çağrısını yaptı.
Bu talep, üreticinin zor koşullar altında emeğinin karşılığını tam alabilmesi için devlet katılımlarının elzem olduğuna işaret ediyor. Karan’a göre TMO’nun piyasa içinde aktif rol oynaması, hem bölge hem de ülke ekonomisine katkıyı sürdürülebilir kılacak.
Fındık üreticisi açısından belirsizliğin ortadan kalkması, tarımsal planlamaya olumlu yansıyacak; hem üretici hem de tüketici için dengeli fiyatlar korunmuş olacak.