Mart ayıyla birlikte Şili’de fındık hasadı başlarken, yeni sezon fiyatları da netleşmeye başladı. Ülkede üreticilere kilogram başına 6 ile 6,50 dolar arasında alım fiyatı açıklandı. Güncel kur üzerinden hesaplandığında bu rakamın yaklaşık 264 TL ile 286 TL aralığına denk geldiği belirtiliyor. Bu fiyatın Türkiye’de serbest piyasada oluşan ortalama fındık fiyatının yaklaşık 30 lira üzerinde olması dikkat çekti.
KÜRESEL ALIM STRATEJİLERİ TARTIŞILIYOR
Dünya fındık piyasasında dengelerin değişebileceğine yönelik değerlendirmeler yeniden gündeme geldi. Sektör kulislerinde, dünyanın en büyük fındık alıcılarından Ferrero’nun son dönemde Türkiye’den yaptığı alımları sınırladığı ve tedarik stratejisinde Şili gibi alternatif üretim merkezlerine daha fazla ağırlık verdiği konuşuluyor.
Küresel verilere göre Ferrero tek başına dünya fındık üretiminin yaklaşık dörtte birini tüketiyor. Gayri resmi değerlendirmelere göre ise şirketin Türk fındığının ihracatında doğrudan veya dolaylı olarak büyük bir etkisi bulunuyor.
ŞİLİ’DE ÜRETİM HIZLA ARTIYOR
Şili’de yaygın olarak yetiştirilen Giffoni çeşidi ve ortalama yüzde 44 randımanlı kabuklu fındık için belirlenen üretici fiyatı, sektörde dikkat çeken gelişmelerden biri oldu.
Uluslararası fındık raporlarına göre 2025/26 sezonunda Türkiye’de üretimin önemli ölçüde düşebileceği öngörülüyor. Tahminler, yaklaşık 700 bin ton seviyesindeki üretimin 500 bin ton bandına gerileyebileceğini ortaya koyuyor. Bu da son on yılın ortalamasına göre yaklaşık yüzde 35’lik bir düşüş anlamına geliyor.
Buna karşılık Şili’de üretim hızla artıyor. Ülkede fındık üretiminin 120 bin tonun üzerine çıktığı ve ekim alanlarının hızla genişlediği belirtiliyor.
2030 HEDEFİ: 200 BİN TON
Şili’de sektör temsilcileri üretim hedeflerini daha da büyütmüş durumda. Uluslararası toplantılarda paylaşılan projeksiyonlara göre ülkenin yıllık fındık üretiminin 2030 yılına kadar 200 bin tonun üzerine çıkması bekleniyor.
Bu hedef gerçekleşirse Şili’nin Türkiye’nin ardından dünyanın ikinci büyük fındık üreticisi konumuna yükselmesi öngörülüyor.
TÜRKİYE İÇİN STRATEJİK RİSK TARTIŞMASI
Dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 65’ini tek başına karşılayan Türkiye, halen açık ara lider konumda bulunuyor. Ancak iklim kaynaklı üretim dalgalanmaları, maliyet artışları ve uluslararası alıcıların alternatif üretim merkezlerine yönelmesi sektörde yeni risk tartışmalarını beraberinde getiriyor.
Uzmanlar, özellikle Şili’de üretim alanlarının hızla genişlemesinin küresel fındık piyasasında uzun vadede yeni bir rekabet dengesi oluşturabileceğine dikkat çekiyor.