İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan değişikliğe göre bekçilerin haftalık çalışma süresi 40 saat olarak uygulanacak. Ancak personel yetersizliği, görev yoğunluğu ve asayiş ihtiyacının artması gibi durumlarda bu süre vali onayıyla en fazla 56 saate kadar çıkarılabilecek. Fazla çalışma yapılan süreler ise şartların normale dönmesiyle birlikte dinlenme süresine eklenecek.
BEKÇİ YÖNETMELİĞİNDE ÇALIŞMA SAATLERİ YENİDEN BELİRLENDİ
Yeni düzenlemeye göre çarşı ve mahalle bekçilerinin günlük çalışma saatleri esas olarak güneşin batışından doğuşuna kadar olan zaman dilimini kapsayacak. Ancak olağanüstü hal, terör olayları, toplumsal olaylar, doğal afet, salgın hastalık ve benzeri zorunlu durumlarda Bakan onayıyla bu zaman diliminin dışında da görev yapabilecekler.
Yönetmelikte devriye usulüne ilişkin ayrıntılar da yer aldı. Buna göre devriyeler en az iki kişiden oluşacak, kıdemli personel amir sıfatıyla sağda yürüyecek ve suçun önlenmesi amacıyla zaman zaman tek düdük çalınacak. Araçla yürütülecek devriyeler ise genel kolluk nezaretinde yerine getirilecek.
DIŞTAN KONTROL YETKİSİ VAR, ARAMA YETKİSİ YOK
Düzenlemenin en çok tartışılan başlığı ise bekçilere tanınan dıştan yoklama yetkisi oldu. Buna göre durdurulan kişinin üzerinde veya aracında silah ya da tehlike oluşturabilecek bir eşya bulunduğuna dair yeterli şüphe varsa, bekçiler zarar doğmasını önlemek amacıyla kişi üzerinde el ile dıştan yoklama yapabilecek.
Araçlar yönünden ise sınır daha açık çizildi. Bekçiler yalnızca dışarıdan bakıldığında içerisi görülebilen bölümleri kontrol edebilecek. Yönetmelik, bu işlemin bir üst araması ya da detaylı araç araması anlamına gelmediğini açık biçimde ortaya koyuyor.
DÜDÜK, GÖRÜNÜRLÜK VE SAHADAKİ VARLIK ÖNE ÇIKIYOR
Bekçi düzenlemesiyle birlikte sahadaki görünürlüğün artırılması ve devriyenin daha belirgin hale getirilmesi de amaçlanıyor. Özellikle düdük uygulamasının yeniden açık şekilde tarif edilmesi, mahalle ve çarşı düzeninde caydırıcılığın öne çıkarıldığı bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor. Bekçilerin görev sırasında silahlarını ise yalnızca tehlikeli anlarda ele alabilecekleri hüküm altına alındı.
Bu değişiklik, güvenlik hizmetlerinin günlük yaşam içindeki görünürlüğünü artırırken, yetki sınırlarının da daha net çizilmesi bakımından önem taşıyor. Özellikle “kontrol” ile “arama” arasındaki farkın yönetmelikte açık şekilde belirtilmesi, uygulamada doğabilecek tartışmaların önüne geçme amacı taşıyor.
YENİ DÜZENLEME SAHADA NASIL YANSIYACAK
Yeni yönetmeliğin uygulamadaki etkisi, özellikle büyükşehirler kadar Anadolu kentlerinde de yakından izlenecek. Mahalle kültürünün daha belirgin olduğu şehirlerde bekçilerin gece varlığı, asayiş kadar vatandaşla doğrudan temas açısından da önem taşıyor. Bu nedenle düzenlemenin sadece hukuki bir değişiklik değil, sokaktaki güvenlik anlayışını doğrudan etkileyen yeni bir dönem başlattığı yorumları yapılıyor.
Önümüzdeki süreçte esas tartışmanın, verilen yetkilerin sahada nasıl kullanılacağı ve sınırların ne kadar hassas gözetileceği üzerinde yoğunlaşması bekleniyor. Yönetmelik yürürlüğe girmiş olsa da, uygulamanın vatandaş hakları ile kamu düzeni arasındaki dengeyi nasıl kuracağı dikkatle takip edilecek.