Günümüz dünyasında asansörler modern hayatın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Asansörler özellikle yüksek binaların omurgası denilebilir. Asansör sisteminin hareket etmesini ise asansör motoru sağlar. Bu motor sayesinde asansör kabini aşağı ve yukarı hareket eder. Ayrıca motor sayesinde yüzlerce kiloluk yüzük yüksek güvenlik standartları ile hareket ettirilir.
Asansör Motoru Çalışma Prensibi
Bu motorlar elektromanyetik enerjiyi mekanik enerjiyi dönüştürür ve böylece kasnak sistemini döndürür. Kabin ve karşı ağırlık arasında denge kurulmasını sağlayan çelik halatlar asansör motorunun kasnağı üzerinden geçer.
Motor döndükçe sürtünme ile halatlar hareket eder ve bu sayede asansör kabini dikey bir şekilde ilerler. Günümüz dünyasında bu sistemler hız ile regülatörleri güvenlik frenleri ve kontrol üniteleri ile entegre bir şekilde çalışır ve bu sayede maksimum emniyet sağlanır.
Asansör Motoru Çeşitleri
Günümüzde kullanılan iki çeşit asansör motoru vardır. Bunlardan biri dişlili asansör motorudur. Bu asansörler gelenekseldir. Asansör motorunun yüksek devri bir redüktör aracılığı ile düşük devir ve yüksek torka dönüştürülür. Bu sistem esk asi nesil binalarda yaygın bir şekilde kullanılır. Dayanıklı olması ile bilinen dişlili motorların boyutları büyüktür ve periyodik yağlama gerektirdiği için modern sistemlere göre biraz daha bakımı zorlayıcıdır.
Dişlisiz Asansör Motoru
Günümüz modern dünyasında asansör teknolojisinin zirvesi olan dişlisiz asansör motorları yeni nesil binalarda kullanılan cihazlardır. Bu modellerde asansör motorunun kasnağa doğrudan bağlı olduğu sistemde dişli kutusu yoktur. Genel olarak kalıcı mıknatısa sahip senkron motorlar kullanımdadır. Dişlisiz asansör motorları sessiz bir şekilde çalışır ve yağlama işlemi gerektirmediği için çevre dostudur. Ayrıca bu sistemler %40’a kadar enerji tasarrufu sağlar.
Asansör Motorunda Enerji Tasarrufu
Bir binanın toplam elektrik tüketiminde asansör motorlarının payı oldukça büyüktür. Bu nedenle motor seçiminde en kritik etken enerji verimliliğidir. Değişken frekans değişken voltaj sürücü sistemleri asansör motorunun yavaşlama ve hızlanma ivmelerini yumuşatır.
Böylece enerji kaybı minimize edilir. Bu sürücüler sayesinde asansör motoru tam kapasiteye ihtiyaç duymadığı zaman enerji tüketimini düşürür. Bu sayede motorun ısınması engellenir ve ömrü uzar.
Asansör Motorunda Güvenlik
Bir asansör motorunda öne çıkan en önemli özellik kusursuz bir frenleme mekanizmasına sahip olmasıdır. Aşırı hız ya da elektrik kesilmesi durumunda motor üzerindeki elektromanyetik frenler hemen devreye girer ve asansör kabinini raylara kilitler. Asansör motoru yalnızca kabini hareket ettiren bir sistem değil aynı zamanda asansördeki yükün statik konumda güvenli bir biçimde tutulmasını sağlar.
Asansör motorlarının dişlili ya da dişlisiz fark etmez uzun ömürlü ve güvenli bir şekilde kullanılması için türüne göre periyodik bakımlarının yapılması önemlidir. Her ne kadar dişlisiz olan motorlar dişlili motorlar gibi yağlanma gerektirmese de özelliklerine göre periyodik aralıklarla bakımlarının yapılması ihmal edilmemelidir.